Gdzie jest Mount Everest?

Jeśli zastanawiasz się, gdzie jest Mount Everest, odpowiedź prowadzi prosto w serce Himalajów, na granicę Nepalu i Chin (Tybetu). To właśnie tam wznosi się najwyższy szczyt Ziemi, od ponad stu lat przyciągający uwagę wspinaczy i podróżników z całego świata. Mount Everest, znany również jako Czomolungma, fascynuje swoją wysokością, brutalnymi warunkami pogodowymi oraz historią prób zdobycia wierzchołka. W dalszej części tekstu znajdziesz informacje o jego dokładnym położeniu, tle geograficznym i historycznym oraz o tym, co trzeba wiedzieć, zanim podejmie się wyprawę na ten legendarny szczyt.

Gdzie dokładnie znajduje się Mount Everest?

Mount Everest znajduje się w wysokogórskim rejonie Himalajów, na styku dwóch państw: Nepalu i Chińskiej Republiki Ludowej (Tybetu). Współrzędne geograficzne wierzchołka to 27°59’17” N i 86°55’31” E, co pozwala bardzo precyzyjnie określić jego położenie na mapie.

Mount Everest znajduje się w Himalajach, na granicy Nepalu i Chin (Tybetu), a jego wierzchołek jest najwyższym punktem na Ziemi, wznoszącym się na 8848,86 m n.p.m.

Przez wiele lat wysokość szczytu podawano jako 8848 m n.p.m.. Po wspólnych pomiarach przeprowadzonych przez Nepal i Chiny ogłoszono jednak w 2020 roku nową oficjalną wartość: 8848,86 m n.p.m.. Różnica wynika m.in. z dokładniejszych technik pomiarowych oraz uwzględnienia grubości pokrywy lodowej na wierzchołku.

Himalaje, w których leży Mount Everest, to najpotężniejszy łańcuch górski na świecie, rozciągający się na długości około 2400 km. Region ten obejmuje zarówno głębokie doliny rzeczne, jak i strome, ośnieżone granie, na których znajdują się najwyższe szczyty naszej planety.

W jakich pasmach górskich leży Mount Everest?

Mount Everest jest częścią wysokogórskiego pasma Mahalangur Himal, jednego z najważniejszych fragmentów Himalajów. To właśnie w tym rejonie skupia się kilka z najwyższych gór świata, tworząc niezwykle wymagający teren dla himalaistów.

W bezpośrednim sąsiedztwie Everestu znajdują się inne ośmiotysięczniki, takie jak Lhotse (8516 m n.p.m.) po stronie południowej oraz Makalu (8485 m n.p.m.), leżący nieco dalej na wschód. Niezbyt odległy jest także szczyt Cho Oyu (8188 m n.p.m.), który zamyka grupę najwyższych wzniesień tej części Himalajów. Taki układ sprawia, że cały rejon Mahalangur Himal tworzy wyjątkowo wysoką „ścianę” górską, dominującą nad otaczającymi dolinami Nepalu i Tybetu.

Do pasma Mahalangur Himal zalicza się także inne ważne szczyty, jak Nuptse czy Changtse, które choć nie osiągają wysokości ośmiu tysięcy metrów, odgrywają istotną rolę w przebiegu tras wspinaczkowych na Mount Everest. W Nepalu szczyt ten znany jest jako Sagarmatha, co tłumaczy się jako „Czoło Nieba”, natomiast w Tybecie funkcjonuje nazwa Czomolungma, czyli „Bogini Matka Śniegu”.

Krótka historia zdobycia Mount Everest

Historia badań i prób zdobycia Mount Everest zaczęła się od prac geodezyjnych w XIX wieku. Wówczas brytyjscy specjaliści, działający w ramach tzw. Wielkiej Trójkątnej Sieci Pomiarowej, zidentyfikowali ten szczyt jako najwyższy punkt na Ziemi. W 1856 roku Andrew Waugh, główny geodeta Indii, ogłosił, że szczyt nazwano Mount Everest na cześć jego poprzednika, Sir George’a Everesta.

W latach 20. XX wieku rozpoczęły się pierwsze poważne próby wejścia na wierzchołek. Brytyjskie ekspedycje atakowały górę od strony tybetańskiej. W 1924 roku George Mallory i Andrew Irvine ruszyli z ambitną próbą wejścia na szczyt, jednak zaginęli wysoko na zboczach Everestu. Do dziś trwa dyskusja, czy zdołali osiągnąć wierzchołek przed śmiercią.

Przełom nastąpił 29 maja 1953 roku. Wtedy na szczycie Mount Everest stanęli Edmund Hillary z Nowej Zelandii oraz Tenzing Norgay, doświadczony szerpa z Nepalu. Ich wejście od strony nepalskiej, trasą przez Lodowiec Khumbu i Przełęcz Południową, przeszło do historii alpinizmu jako jedno z najważniejszych osiągnięć XX wieku i otworzyło nowy rozdział w masowej eksploracji Himalajów.

Warunki klimatyczne i wyzwania wspinaczkowe

Na zboczach i wierzchołku Mount Everest panują ekstremalne warunki pogodowe. Szczyt leży w strefie klimatu alpejskiego, z bardzo niskimi temperaturami, silnymi wiatrami i rozrzedzonym powietrzem. Zimą temperatura może spaść nawet do około -60°C, a w ciągu roku wiatr potrafi osiągać prędkość dochodzącą do 200 km/h.

Takie warunki oznaczają poważne zagrożenia dla zdrowia. Wspinacze narażeni są na odmrożenia, hipotermię oraz chorobę wysokościową, która wynika z niedoboru tlenu. Już powyżej 3000–4000 metrów organizm zaczyna odczuwać skutki wysokości, a im wyżej, tym trudniej o regenerację sił.

Szczególnie niebezpieczny jest obszar znany jako „strefa śmierci”, zaczynający się na wysokości około 8000 m n.p.m.. W tej części góry ciśnienie jest tak niskie, że organizm człowieka nie jest w stanie się odbudować, nawet podczas odpoczynku. Ciało stopniowo słabnie, a każdy kolejny krok wymaga ogromnego wysiłku. Dlatego czas spędzany w „strefie śmierci” trzeba możliwie skracać, a większość wspinaczy korzysta tam z dodatkowego tlenu.

Oprócz klimatu wyzwaniem jest także sam teren. Drogi na Mount Everest prowadzą przez lodowce, rozległe szczeliny lodowe, seraki i strome ściany skalne. Słynny Lodowiec Khumbu po stronie nepalskiej to labirynt lodu, który wymaga ciągłego zakładania drabin i lin asekuracyjnych. Zmiany temperatury i ruch lodowca sprawiają, że to miejsce jest bardzo niestabilne i nieprzewidywalne.

Wspinaczka na Mount Everest odbywa się etapami. Wspinacze wyruszają z bazy głównej, położonej na wysokości około 5300–5400 m n.p.m., a następnie zakładają kolejne obozy pośrednie. Powyżej 8000 m n.p.m. znajduje się najwyższy obóz, z którego rusza się do ataku szczytowego przez „strefę śmierci”.

Przygotowanie do wyprawy na Mount Everest

Wyprawa na Mount Everest wymaga długotrwałych przygotowań. Okres treningów i planowania często trwa kilka miesięcy, a nawet lat. Kandydaci na himalaistów muszą zbudować bardzo dobrą wydolność, siłę oraz odporność psychiczną. Niezbędne jest wcześniejsze doświadczenie na innych wysokich górach, najlepiej powyżej 6000 m n.p.m..

Sprzęt stanowi osobny rozdział przygotowań. Konieczna jest specjalistyczna odzież wysokogórska, chroniąca przed mrozem i wiatrem, zaawansowany sprzęt wspinaczkowy (raki, czekany, liny, uprzęże) oraz odpowiednio zaplanowane zapasy żywności i butle z tlenem. Błędy w doborze wyposażenia na tej wysokości mogą skończyć się bardzo poważnymi konsekwencjami.

Kluczowym elementem przygotowań jest aklimatyzacja, czyli stopniowe przyzwyczajanie organizmu do coraz mniejszej ilości tlenu. Wspinacze spędzają zwykle kilka tygodni w bazie głównej i wyższych obozach, wykonując tzw. wyjścia aklimatyzacyjne – wchodzą wyżej, po czym schodzą na noc niżej, by organizm mógł się adaptować.

Istotne są także formalności. Potrzebne są zezwolenia (permit) wydawane przez władze Nepalu lub Chin, a ich koszt sięga wielu tysięcy dolarów. Większość wypraw korzysta z pomocy doświadczonych Szerpów, którzy znakomicie znają teren, zakładają poręczówki i często niosą część ładunku. Coraz częściej standardem staje się także szerokie ubezpieczenie, obejmujące akcję ratunkową z użyciem helikoptera oraz leczenie po ewentualnym wypadku czy ciężkiej chorobie wysokościowej.