Grossglockner – najwyższy szczyt Austrii i Hochalpenstrasse

Trzy tysiące siedemset dziewięćdziesiąt osiem metrów – tyle mierzy szczyt, który od lat rozpala wyobraźnię kierowców i miłośników gór. Jeśli marzysz o drodze pełnej serpentyn, lodowcu na wyciągnięcie ręki i widokach jak z filmu, Grossglockner będzie dla Ciebie idealny. Z tego tekstu dowiesz się, czym jest Grossglockner Hochalpenstrasse, jak powstała i jak zaplanować własną wyprawę.

Grossglockner – najwyższy szczyt Austrii i serce Hochalpenstrasse

Grossglockner to najwyższy szczyt Austrii, który wznosi się na 3798 m n.p.m.. Góra dominuje nad masywem Wysokich Taurów i od dziesięcioleci jest symbolem austriackich Alp. Wokół niego powstała jedna z najbardziej znanych tras widokowych Europy – Grossglockner Hochalpenstrasse, czyli wysoka droga alpejska, łącząca regiony Salzburger Land i Karyntię.

Trasa biegnie przez park narodowy Wysokie Taury, gdzie zobaczysz wszystkie piętra alpejskiej roślinności. Od zielonych łąk w dolinie po surowe, skalne turnie i lodowiec Pasterze pod szczytem. Kierowcy, motocykliści, rowerzyści i rodziny z dziećmi znajdują tu coś dla siebie, bo droga łączy punkty widokowe, centra dla odwiedzających i krótkie szlaki spacerowe.

Dlaczego Grossglockner przyciąga turystów?

Na stosunkowo krótkim odcinku drogi możesz doświadczyć niemal wszystkiego, co kojarzy się z wysokimi Alpami. Są serpentyny, tunele wykute w skale, ściany śniegu zalegające przy poboczach nawet w maju, a na końcu taras Kaiser-Franz-Josefs-Höhe z widokiem na lodowiec i sam Grossglockner. To miejsce, gdzie wielu podróżników po raz pierwszy widzi prawdziwy lodowiec z bliska.

Droga ma też wyjątkowy klimat dla osób, które kochają motoryzację. Równe, idealnie wyprofilowane zakręty, dobrze utrzymany asfalt i znaczne różnice wysokości sprawiają, że to prawdziwy raj dla motocyklistów. Jednocześnie ruch jest kontrolowany, a wjazd płatny i limitowany, dzięki czemu rejon Hochalpenstrasse pozostaje stosunkowo spokojny jak na tak znaną atrakcję.

Najważniejsze liczby Grossglockner Hochalpenstrasse

Historia i skala tego przedsięwzięcia najlepiej brzmi w liczbach. Droga powstała w czasach ogromnego kryzysu i szybko stała się magnesem dla podróżnych. Już przed pandemią pokonywało ją ponad milion osób rocznie, choć pierwotne prognozy mówiły o jednej trzeciej tej liczby.

Dla porządku warto zebrać kilka danych, które pokazują, z czym masz do czynienia, planując wyjazd na Grossglockner:

• wysokość szczytu Grossglockner – 3798 m n.p.m.,
• różnica wysokości między doliną a najwyższymi punktami drogi – około 1600 metrów,
• długość wyścigowego odcinka z Fusch do Fuscher Törl – 19,5 km,
• średnia prędkość zwycięzcy pierwszego wyścigu w 1935 roku – 79 km/h,
• moc silnika historycznego auta Alfa Romeo P3 – 255 KM,
• liczba robotników zaangażowanych w budowę – około 3200 osób.

Jak powstała droga na Grossglockner?

Pomysł poprowadzenia szosy wysoko w góry narodził się w jednym z najtrudniejszych momentów dla Austrii. Po I wojnie światowej kraj pogrążył się w kryzysie, gospodarka załamała się, a inflacja sięgnęła nawet 15 000%. Bezrobocie było ogromne, a produkcja przemysłowa spadła o blisko czterdzieści procent.

W takiej sytuacji zdecydowano się na śmiały krok – budowę drogi wysokogórskiej, która miała jednocześnie stworzyć miejsca pracy i przyciągnąć turystów. Dziś, patrząc na perfekcyjnie poprowadzone zakręty i harmonijne wkomponowanie trasy w góry, łatwo zapomnieć, że był to projekt ratunkowy dla całego regionu.

Kryzys i odważny pomysł

Budowę rozpoczęto w sierpniu 1930 roku, gdy bezrobocie sięgało około 26 procent, a produkt krajowy brutto skurczył się o jedną trzecią. Na placu budowy pojawiło się wtedy około 3200 robotników, dla których prace przy drodze stały się szansą na stabilny dochód. Co ciekawe, ich pensje były podobno nawet trzykrotnie wyższe niż przeciętna płaca nauczyciela w tamtym czasie.

Projekt wymagał odwagi także z innego powodu. Należało przeciąć wysokie pasmo górskie i jednocześnie nie zniszczyć wyjątkowego środowiska Wysokich Taurów. Inżynierowie musieli więc projektować zakręty, tunele i mury oporowe tak, by nie zasłonić widoków i nie spowodować lawin kamiennych czy śnieżnych na szeroką skalę.

Budowa i otwarcie drogi

Mimo trudnych warunków terenowych, ostrych zim i ograniczonych technologii, prace ukończono w planowanym terminie. Uroczyste otwarcie Grossglockner Hochalpenstrasse nastąpiło 3 sierpnia 1935 roku. Na inaugurację przybyły tysiące widzów, a inwestycja od razu zaczęła przyciągać podróżnych z całej Europy.

Władze zakładały, że rocznie drogą przejedzie około 120 tysięcy turystów. Już w 1938 roku licznik pokazał jednak 374 465 odwiedzających. Wkrótce po otwarciu odbył się też pierwszy wyścig górski – na starcie stanęło 75 kierowców, a zwyciężył Mario Tadini w Alfa Romeo P3 z ośmiocylindrowym silnikiem o pojemności 2,9 litra i mocy 255 koni mechanicznych.

Friedriech Achleitner, znany austriacki architekt, mówił o Hochalpenstrasse, że pokazuje, jak interesy gospodarcze i postęp mogą iść w parze z ochroną naturalnego krajobrazu.

Jak zaplanować wyjazd na Grossglockner?

Wycieczka na Grossglockner bywa spontanicznym pomysłem, ale samo przygotowanie warto przemyśleć. Droga leży wysoko, pogoda potrafi się zmieniać w kilka minut, a wjazd jest płatny i kontrolowany. Dobrze dobrany termin, bilety kupione wcześniej i właściwe ubranie potrafią zamienić trudną przeprawę w czystą przyjemność jazdy.

Wjazd na Hochalpenstrasse jest limitowany, co pomaga chronić góry i zapewnia płynność ruchu. Bilet możesz kupić przy bramkach, ale wygodniej zaplanować to z wyprzedzeniem przez oficjalną stronę operatora drogi. W sezonie wakacyjnym poranki bywają spokojniejsze niż środek dnia, gdy na przełęcz ruszają autokary.

Sezon i warunki pogodowe

Droga jest zazwyczaj otwarta od późnej wiosny do jesieni, zależnie od warunków śniegowych. Początek maja potrafi zaskoczyć zimową aurą, mimo że w dolinie kwitną już kwiaty. W wyższych partiach leży wtedy śnieg, a pod tarasem Kaiser-Franz-Josefs-Höhe widać biały jęzor lodowca.

Im wyżej, tym temperatura niższa i wiatr silniejszy. W praktyce oznacza to, że wyjeżdżasz z ciepłej doliny w lekkiej kurtce, a kilkadziesiąt minut później na górze marzysz o rękawicach i czapce. Dla motocyklistów szczególnie ważna jest odzież przeciwdeszczowa, bo deszcz i śnieg z deszczem potrafią towarzyszyć przez większą część zjazdu.

Co spakować na Hochalpenstrasse?

Nawet przy krótkiej wizycie na Grossglockner warto zabrać kilka rzeczy, które uratują komfort jazdy i zwiedzania. Dotyczy to zarówno osób jadących motocyklem, jak i rodzin w samochodach, bo warunki w górach są dużo bardziej wymagające niż w dolinie:

• warstwowe ubrania, w tym ciepła bluza i czapka,
• kurtka przeciwdeszczowa i spodnie na deszcz,
• rękawice z pełnymi palcami, nawet latem,
• okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem UV,
• zapasy wody i małe przekąski na postój,
• gotówka na bramki i parkingi w punktach widokowych.

Dodatkowo przydaje się aparat albo telefon z dobrym aparatem, bo widoki szybko zmieniają się z zakrętu na zakręt. Przy dużej różnicy wysokości baterie w chłodzie rozładowują się szybciej, dlatego warto mieć przy sobie powerbank.

Na wysokości ponad 2000 m n.p.m. słońce opala intensywniej, a jednocześnie wiatr szybko wychładza. Zestaw z pozoru sprzecznych wrażeń jest typowy dla wysokich Alp.

Co zobaczysz po drodze na Grossglockner?

Trasa Grossglockner Hochalpenstrasse nie jest zwykłą drogą przelotową. To raczej ciąg punktów widokowych, krótkich ścieżek, małych muzeów i miejsc, w których możesz zatrzymać się na kawę z panoramą alpejskich szczytów. Każdy przystanek pokazuje inny fragment Wysokich Taurów.

Najbardziej znanym celem jest taras Kaiser-Franz-Josefs-Höhe, z którego oglądasz lodowiec Pasterze oraz wierzchołek Grossglockner. W okolicy biegnie szlak Gamsgrubenweg – spacerowa ścieżka z tunelami i tablicami edukacyjnymi. W parku narodowym znajdziesz też Gamsgrube, czyli naturalne schronienie kozic, typowe raczej dla Azji Środkowej i stref około biegunowych.

Kaiser-Franz-Josefs-Höhe i lodowiec

Na tarasie widokowym możesz spędzić długie minuty, obserwując, jak zmienia się kolor lodu, chmur i skał. To tu w pełni czuć skalę góry – z jednej strony stroma ściana Grossglockner, z drugiej rozległy lodowiec, który przez dekady wycofuje się w górę doliny. Z platformy widać też ścieżki prowadzące bliżej jęzora lodowca.

W pawilonach obok tarasu działają wystawy poświęcone geologii, przyrodzie Wysokich Taurów i historii drogi. Są też punkty gastronomiczne oraz sklepy z pamiątkami. To dobre miejsce na odpoczynek przed dalszą jazdą lub spacerem szlakiem Gamsgrubenweg, który prowadzi przez kilka tuneli wykutych w skale.

Kaprun i okolice

Niedaleko lodowca leży Kaprun – znany ośrodek narciarski z jeziorem zaporowym i rozbudowaną infrastrukturą sportową. Zimą tętni tu życie narciarskie, a wiosną i latem okolica zamienia się w bazę wypadową na piesze wędrówki oraz wycieczki rowerowe. Bliskość Hochalpenstrasse sprawia, że wielu turystów łączy przejazd drogą z pobytem w Kaprun.

W jednym dniu możesz zobaczyć śnieg na lodowcu, zielone łąki wokół jeziora i skalne ściany wzdłuż serpentyn drogi. To połączenie robi wrażenie, zwłaszcza dla osób, które pierwszy raz jadą w wysokie Alpy. Wielu podróżników wraca tu kilka razy, za każdym razem odkrywając inne oblicze parku narodowego Wysokie Taury.

Grossglockner – droga dla kierowców i motocyklistów

Dla wielu osób Grossglockner Hochalpenstrasse to w pierwszej kolejności wymarzone miejsce na motocykl lub sportowe auto. Idealnie wyprofilowane zakręty, zmienna przyczepność asfaltu i długie odcinki podjazdów sprawiają, że jazda staje się tu osobnym przeżyciem. Jednocześnie jest to droga publiczna, z ograniczeniami prędkości i surowymi zasadami bezpieczeństwa.

Pierwsze lata po otwarciu przyniosły słynne wyścigi górskie, które startowały z Fusch i kończyły się na Fuscher Törl. Zwycięzcy pokonywali dystans 19,5 kilometra w niewiele ponad 14 minut, wspinając się o 1600 metrów w górę. Dziś przejazd ma mieć charakter turystyczny, a wyścigowy styl zostawia się na zamknięte tory.

Bezpieczeństwo na serpentynach

Różnica wysokości, strome podjazdy i częste zakręty wymagają od kierowcy skupienia już od pierwszych kilometrów. Zjazd jest równie wymagający jak podjazd, bo mocne hamowanie w długich seriach zakrętów może przegrzać hamulce. Lepiej używać także hamowania silnikiem i robić przerwy w wyznaczonych zatokach.

W sezonie na drodze pojawiają się motocykle, samochody osobowe, kampery i rowerzyści wspinający się powoli pod górę. To spore wyzwanie dla koncentracji, dlatego warto zatrzymywać się w punktach widokowych i nie oglądać gór w trakcie pokonywania zakrętów. Widok i tak nigdzie nie ucieknie, a postój na platformie pozwala spokojnie nacieszyć się panoramą.

Przed wyjazdem dobrze też przypomnieć sobie kilka zasad, które szczególnie pomagają na takiej drodze wysokogórskiej:

• sprawdź stan hamulców i opon przed wjazdem na trasę,
• podjeżdżaj płynnie, zamiast gwałtownie przyspieszać i hamować,
• korzystaj z zatok i parkingów, by przepuścić szybsze pojazdy,
• na zjeździe redukuj biegi i hamuj silnikiem,
• zachowaj szczególną ostrożność przy mokrym lub zaśnieżonym asfalcie,
• nie wyruszaj zmęczony – wysokość i koncentracja szybko wyczerpują.

Dla motocyklistów ta droga często staje się jednym z najpiękniejszych wspomnień z jazdy po Alpach. Połączenie widoków, technicznej trasy i poczucia wolności sprawia, że wielu z nich marzy, by kiedyś tu wrócić, już bez pośpiechu i z większą ilością czasu na postoje.