Jaka jest stolica Chin?

Stolicą Chin jest Pekin – po chińsku Beijing, czyli „Północna Stolica”. To polityczne centrum kraju, siedziba władz, a jednocześnie ogromna metropolia licząca ponad 21,8 mln mieszkańców. W dalszej części znajdziesz więcej informacji o samym mieście i jego roli w Państwie Środka.

Dlaczego stolicą Chin jest właśnie Pekin?

Pekin od wieków należy do najważniejszych ośrodków władzy w Azji. Leży w północno‑wschodniej części kraju, na styku Niziny Chińskiej i pasm górskich Yan Shan oraz Jundu. Taka lokalizacja dawała dobre możliwości obrony, kontrolę nad szlakami z Mandżurii, Mongolii i nad wybrzeżem Morza Bohajskiego. To strategiczne położenie sprawiło, że miasto wielokrotnie wybierano na stolicę kolejnych dynastii.

Już w XIII wieku Mongołowie, tworząc dynastię Yuan, uczynili z miasta – wtedy zwanego Dadu – centrum swojego imperium. W czasach dynastii Ming przeniesiono tu dwór z Nankinu, a później także władcy z dynastii Qing rządzili z Pekinu całym Państwem Środka. W 1949 roku właśnie na placu Tian’anmen ogłoszono powstanie Chińskiej Republiki Ludowej, a Beijing ponownie oficjalnie wyznaczono na stolicę.

Obecnie miasto jest politycznym sercem Chin – mieszczą się tu siedziby rządu, parlamentu, władz partii, a także zagraniczne ambasady (w tym Ambasada RP). Pekin jest również centrum decyzyjnym dla ogromnych państwowych konglomeratów, takich jak Sinopec czy State Grid, które wymieniane są na liście Fortune Global 500.

Gdzie leży Pekin i jaki ma klimat?

Metropolia zajmuje powierzchnię około 16 406 km², co oznacza, że jest większa niż niejedno europejskie państwo. Wysokość terenu w rejonie centrum wynosi około 43–44 m n.p.m., a całe miasto rozciąga się od niziny po górzyste obrzeża. Współrzędne Pekinu to w przybliżeniu 39,9° N i 116,4° E, więc miasto leży mniej więcej na tej samej szerokości geograficznej co Ateny czy Waszyngton.

Klimat jest kontynentalny monsunowy – zimy bywają długie i mroźne, a lata gorące i wilgotne. Średnia temperatura w styczniu spada do około –4°C, w lipcu wzrasta do mniej więcej 26°C. Roczna suma opadów to około 580–600 mm, przy czym większość deszczu spada latem. Wiosną nadciągają znad Mongolii burze piaskowe, które potrafią mocno utrudnić życie mieszkańcom.

Pekin ma jedną z największych na świecie sieci metra – pod koniec 2019 roku liczyła około 690 km, wyprzedzając inne globalne metropolie pod względem długości linii.

Jak wygląda środowisko naturalne wokół stolicy?

Na północy i zachodzie miasto otaczają góry Yan Shan i Jundu, które tworzą rodzaj półkolistej bariery – od południa otwiera się ona na rozległą Nizinę Chińską. Przez sam środek Pekinu nie przepływa duża rzeka, jednak ważną rolę odgrywają Yongding He i Chaobai He, wykorzystywane w systemie zaopatrzenia w wodę. Zbiornik Miyun, położony na północny wschód od centrum, stanowi podstawowe źródło wody pitnej dla mieszkańców.

Jaką rolę odgrywa Pekin w polityce i gospodarce Chin?

Miasto pełni funkcję centralnego ośrodka władzy – tutaj zapadają decyzje dotyczące całej Chińskiej Republiki Ludowej. Kompleks rządowy Zhongnanhai graniczy bezpośrednio z placem Tian’anmen, a nieopodal znajduje się reprezentacyjna Wielka Hala Ludowa, w której obraduje Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych.

Gospodarczo stolica wyspecjalizowała się w usługach, finansach i nowoczesnych technologiach. W 2019 roku produkt krajowy brutto miasta przekroczył 3,54 bln juanów, przy czym sektor usług odpowiadał za ponad 80% tej wartości. W dzielnicy Xicheng działa Beijing Financial Street, gdzie skupiono instytucje bankowe i ubezpieczeniowe zarządzające aktywami wycenianymi na ponad 100 bln juanów. Z kolei w Chaoyang rozwija się Centralna Strefa Biznesowa z wieżowcami China Zun i China World Tower.

Dla nowych technologii kluczowe znaczenie ma park naukowy Zhongguancun w dzielnicy Haidian – często nazywany „chińską Doliną Krzemową”. Działa tam wiele firm z branży IT czy telekomunikacji, a jednym z globalnie rozpoznawalnych graczy jest producent smartfonów Xiaomi, który wywodzi się właśnie ze stołecznego ekosystemu technologicznego.

Jak Pekin radzi sobie z przemysłem i zanieczyszczeniami?

Jeszcze kilkanaście lat temu miasto kojarzyło się głównie ze smogiem, dymem z hut i ogromnym ruchem samochodowym. W 2005 roku władze zaczęły konsekwentnie wyprowadzać ciężki przemysł ze stolicy – symboliczna była decyzja o przeniesieniu ogromnej huty stali z dzielnicy Shijingshan do innej prowincji. Od tamtej pory zamknięto lub przeniesiono ponad tysiąc zakładów, a w marcu 2017 roku wyłączono ostatnią elektrownię węglową, przestawiając miasto na gaz i źródła odnawialne.

Zmiany widać też w transporcie. W 2020 roku po Pekinie jeździło już ponad 12,5 tysiąca autobusów elektrycznych, rozbudowano też system szybkiej komunikacji autobusowej (BRT). Nadal zarejestrowanych jest ponad 6,5 mln pojazdów, ale długofalowo miasto stawia na metro, kolej podmiejską i transport zbiorowy, by ograniczać emisje z ruchu drogowego.

Jak wygląda Pekin dla turysty?

Choć pytanie „Jaka jest stolica Chin?” sprowadza się do nazwy miasta, w praktyce Pekin to dla podróżnych ogromny zestaw atrakcji historycznych i nowoczesnej infrastruktury. Najczęściej pierwszym punktem programu jest monumentalny plac Tian’anmen, który rozciąga się przed Bramą Niebiańskiego Spokoju. Z jego południowej strony stoi Mauzoleum Mao Zedonga i Pomnik Bohaterów Ludowych, a od północy brama prowadzi do Zakazanego Miasta.

Sam cesarski kompleks to kilkaset budynków na powierzchni większej niż Watykan. W salach tronowych, pawilonach i ogrodach można prześledzić historię kolejnych dynastii – Ming i Qing – które rządziły stąd Chinami. Ciekawostką jest to, że dawniej zwykłym mieszkańcom wstęp do tej strefy był zakazany, stąd nazwa „Zakazane Miasto”.

Jakie inne miejsca warto zobaczyć w stolicy Chin?

Stolica ma znacznie więcej do zaoferowania niż tylko cesarski pałac. Wśród najczęściej odwiedzanych miejsc są:

• Świątynia Nieba – rozległy kompleks sakralny, gdzie cesarze składali ofiary o pomyślne plony,
• Letni Pałac – położony nad jeziorem Kunming z ogrodami, pawilonami i długimi zadaszonymi korytarzami,
• Park Beihai i wzgórze Jingshan – punkty widokowe na historyczne centrum,
• tradycyjne hutongi z niską zabudową typu siheyuan, w których można zobaczyć, jak wyglądał dawny „zwykły” Pekin.

Na obrzeżach miasta szczególnie popularne są odcinki Wielkiego Muru Chińskiego w Badaling czy Mutianyu. Ten system fortyfikacji zaczyna się w górach na północ od stolicy i tworzy symboliczny mur obronny dawnego Państwa Środka. Z kolei na zachód od centrum, w miejscowości Wanping, zachowała się twierdza i Most Marco Polo, znany z incydentu z 1937 roku, który zapoczątkował wojnę chińsko‑japońską.

Pekin i Xi’an łączy wspólna cesarska przeszłość – w stolicy znajdziesz Zakazane Miasto, a w Xi’an na przedmieściach słynną Armię Terakotową liczącą około 8 tysięcy figur żołnierzy.

Jak Pekin wypada na tle innych chińskich miast?

Stolica nie jest jedyną wielką metropolią w kraju, ale wyróżnia się zakresem funkcji. Szanghaj to przede wszystkim centrum finansowe i portowe, natomiast Beijing łączy władzę polityczną z rolą kulturalnej i edukacyjnej stolicy. Działa tu ponad 90 uczelni, w tym Uniwersytet Tsinghua i Uniwersytet Pekiński, które zajmują najwyższe miejsca w chińskich rankingach.

Inne ważne miasta, jak Nanjing czy Xi’an, były stolicami dawnych dynastii – w Nanjing do dziś można spacerować po murach miejskich z czasów Mingów, a w Xi’an podziwiać cesarski pałac Daming i zabytki liczące ponad trzy tysiące lat. Mimo tej konkurencji to jednak Pekin pozostaje „Północną Stolicą” – miejscem, w którym formalnie skupia się władza całego Państwa Środka.

Podróżując po Chinach, podróżni często łączą wizytę w stolicy z innymi regionami: na przykład z Jiangsu, gdzie leży Nanjing i Suzhou, albo ze starożytnym Xi’an, który ściśle wiąże się z dziejami Jedwabnego Szlaku. Taka trasa dobrze pokazuje, jak silnie przeszłość cesarska i współczesna potęga łączą się dziś właśnie w Pekinie.