Kiedy jest hallowen w USA?

Halloween to jedno z najbardziej rozpoznawalnych świąt w Stanach Zjednoczonych, które zyskało popularność na całym świecie. Wiele osób zastanawia się, kiedy jest Halloween i czy data tego święta ulega zmianie.

Halloween obchodzone jest co roku 31 października. Data ta jest stała i nie zmienia się z roku na rok.

W tym artykule wyjaśnimy, skąd wzięła się ta data, jak wygląda historia święta oraz w jaki sposób obchodzi się Halloween w USA – od dawnych wierzeń po współczesne parady, dekoracje i zabawy.

Kiedy wypada Halloween?

W Stanach Zjednoczonych Halloween przypada zawsze 31 października, niezależnie od dnia tygodnia. Jest to widowiskowa wigilia Wszystkich Świętych, obchodzona głównie wieczorem i nocą. Święto wywodzi się z dawnego, celtyckiego festiwalu Samhain, który symbolizował koniec lata oraz początek chłodniejszej części roku.

Współczesne Halloween w USA jest połączeniem tradycji celtyckich, chrześcijańskich i zwyczajów przywiezionych przez europejskich imigrantów. Z biegiem lat stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych świąt na świecie, a jego data – 31 października – pozostała niezmienna.

Historia i pochodzenie Halloween

Korzenie Halloween sięgają czasów starożytnych Celtów, którzy na terenach dzisiejszej Irlandii, Szkocji i części Wielkiej Brytanii obchodzili festiwal Samhain. Uważano, że w nocy z 31 października na 1 listopada granica między światem żywych a umarłych staje się bardzo cienka, co pozwala duchom swobodnie przemieszczać się po ziemi.

Celtyccy kapłani rozpalali ogromne ogniska, składano ofiary, a ludzie przebierali się i zakładali maski, aby odstraszyć złe moce. Ten element – strój i maskarada – stał się z czasem jednym z symboli współczesnego Halloween. W średniowieczu Kościół katolicki wprowadził Dzień Wszystkich Świętych oraz Dzień Zaduszny, co miało osłabić pogańskie obrzędy. Część dawnych zwyczajów przetrwała jednak pod nową nazwą i w zmienionej formie.

W XIX wieku irlandzcy i szkoccy imigranci przywieźli tradycje związane z Samhain do Stanów Zjednoczonych. To właśnie tam Halloween nabrało obecnego kształtu – pojawiły się masowe parady, dyniowe lampiony jack-o’-lantern, rozwinięto zwyczaj chodzenia po domach po słodycze, a całe święto stało się elementem masowej kultury.

Ciekawostką związaną z historią święta jest Samhainofobia – określenie używane na silny lęk przed Halloween, jego symboliką i atmosferą. To przykład tego, jak mocno zakorzenione w kulturze mogą być dawne wierzenia i związane z nimi emocje.

Tradycje i zwyczaje Halloween

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów Halloween w USA jest przebieranie się w kostiumy. Dzieci i dorośli zakładają stroje duchów, czarownic, wampirów, ale też bohaterów filmów, komiksów czy gier. Kostiumowe imprezy, parady uliczne i konkursy na najlepsze przebranie są stałym punktem obchodów.

Ogromne znaczenie mają też dekoracje. Domy i ogrody zmieniają się w nawiedzone posesje – wszędzie pojawiają się dynie jack-o’-lantern, sztuczne pajęczyny, szkielety i imitacje cmentarzy. W wielu dzielnicach organizuje się wręcz konkursy na najbardziej pomysłowo przyozdobiony dom.

Najbardziej rozpoznawalną zabawą jest trick-or-treating, czyli „cukierek albo psikus”. Dzieci, ubrane w kostiumy, chodzą od domu do domu, pukają do drzwi i proszą o słodycze. W wielu amerykańskich miastach całe osiedla przygotowują się na tę noc – mieszkańcy mają zapasy łakoci, a ulice są pełne rodzin z dziećmi.

Warto wspomnieć o popularnej w świecie anglosaskim zabawie apple bobbing. Uczestnicy próbują wyłowić pływające w misce z wodą jabłka, używając wyłącznie zębów. Według tradycji osoba, której uda się wyciągnąć jabłko w całości, może liczyć na pomyślność w nadchodzącym roku. To jedna z tych gier, które rzadziej pojawiają się w Polsce, a są bardzo typowe dla Halloween w USA i Wielkiej Brytanii.

Jak zadbać o bezpieczeństwo podczas Halloween?

Noc z 31 października wiąże się w USA nie tylko z zabawą, ale też z większym ryzykiem na drogach. Badania pokazują, że dzieci są o około 40–45 procent częściej narażone na wypadek drogowy w Halloween niż w inne, zwykłe wieczory. Dlaczego tak się dzieje? Na ulicach jest więcej pieszych, wiele osób nosi ciemne kostiumy, a dzieci często przebiegają między domami w poszukiwaniu słodyczy.

Aby zwiększyć bezpieczeństwo, rodzice w Stanach często:

• wybierają jasno oświetlone ulice i dzielnice,
• dodają do strojów elementy odblaskowe lub małe lampki,
• chodzą z młodszymi dziećmi od domu do domu,
• ustalają zasady przechodzenia przez jezdnię, zanim rozpoczną zbieranie słodyczy.

W ostatnich latach w USA rozwinęły się także inicjatywy, które mają uczynić Halloween bardziej bezpiecznym i dostępnym dla wszystkich dzieci. Jedną z nich jest Teal Pumpkin Project – domy oznaczone niebiesko-zieloną dynią oferują przekąski lub drobne upominki niezawierające alergenów, tak aby dzieci z alergiami pokarmowymi mogły brać udział w zabawie bez obaw o zdrowie.

Coraz częściej mówi się też o zwyczaju „Blue Pumpkins”. Niebieska dynia lub koszyczek w tym kolorze, który nosi dziecko, sygnalizuje otoczeniu, że ma ono spektrum autyzmu. Dzięki temu dorośli mogą reagować spokojniej, gdy maluch nie odpowiada na pytania, nie utrzymuje kontaktu wzrokowego czy zachowuje się inaczej niż rówieśnicy. To prosty sposób na stworzenie bardziej przyjaznego i wyrozumiałego otoczenia podczas święta.

W wielu amerykańskich miastach popularne są także tzw. „trunk-or-treat” – zbieranie słodyczy na zamkniętych parkingach, przy szkołach czy kościołach, gdzie samochody stoją w jednym miejscu, a dzieci przechodzą między nimi w kontrolowanych warunkach. To ogranicza poruszanie się po jezdniach i zmniejsza ryzyko wypadków.

Jak obchodzi się Halloween dzisiaj?

Współczesne Halloween w USA to przede wszystkim czas zabawy i rozrywki. W wielu miastach odbywają się duże parady kostiumowe, festiwale oraz miejskie wydarzenia, które przyciągają tysiące uczestników. Popularne są także specjalne noce tematyczne w parkach rozrywki, gdzie przygotowuje się „nawiedzone” strefy i trasy pełne straszaków.

Ogromnym zainteresowaniem cieszą się domy strachu i labirynty grozy. To przygotowane z rozmachem atrakcje, w których scenografia nawiązuje do horrorów, a odwiedzających próbują nastraszyć aktorzy i animatroniczne postacie. Takie miejsca działają zarówno przy parkach rozrywki, jak i jako sezonowe atrakcje tworzone specjalnie na końcówkę października.

Wiele rodzin spędza Halloween w bardziej kameralny sposób – organizując domowe przyjęcia kostiumowe, wspólne rzeźbienie dyni czy maratony filmów grozy. Dla części osób to okazja do spotkań ze znajomymi, dla innych – rodzinny wieczór z dziećmi, pełen słodyczy i prostych gier.

Halloween stało się też ważnym elementem popkultury i gospodarki. Każdego roku Amerykanie wydają miliardy dolarów na kostiumy, dekoracje, słodycze i imprezy związane z tym świętem. Tematy halloweenowe pojawiają się w filmach, serialach, książkach oraz grach – a ich popularność sprawiła, że zwyczaje z USA przeniosły się do wielu innych krajów, w tym do Polski.