Korona Gór Polski – lista szczytów i trasy

Myślisz o zdobyciu Korony Gór Polski, ale gubisz się w liście szczytów i tras? W tym tekście znajdziesz uporządkowane informacje o projekcie, wszystkich wierzchołkach i sposobach planowania wycieczek. Przeczytasz też, jak działa Klub Zdobywców i jak potwierdzać wejścia na szczyty.

Czym jest Korona Gór Polski?

Korona Gór Polski to projekt obejmujący 28 szczytów, które mają reprezentować poszczególne pasma górskie w kraju. Na listę trafia nie tylko najwyższy wierzchołek danego pasma, ale taki, na który w momencie tworzenia zestawienia prowadził znakowany szlak turystyczny. Dzięki temu na liście znalazły się tak różne góry jak Rysy, Babia Góra, Ślęża czy Łysica.

Koncepcję Korony opisali w 1997 roku Marek Więckowski i Wojciech Lewandowski na łamach miesięcznika „Poznaj swój kraj”. Od początku celem było odciążenie Tatr i zachęcenie do poznawania mniej oczywistych pasm z ich historią, przyrodą i kulturą. Dziś Klub Zdobywców Korony Gór Polski zrzesza już dziesiątki tysięcy osób, a kilka tysięcy turystów może chwalić się tytułem „Zdobywcy KGP”.

Idea Korony Gór Polski polega na tym, by poznać całą górską Polskę – od Tatr po Góry Świętokrzyskie – a nie tylko najbardziej oblegane szlaki.

Historia pomysłu

Lista szczytów na początku liczyła 27 pozycji. Nie uwzględniono wtedy Masywu Ślęży, a Pieniny reprezentowały Trzy Korony i tylko tzw. Pieniny Właściwe. Dopiero później wprowadzono zmiany i ostatecznie przyjęto 28 wierzchołków, w tym Ślężę oraz Wysoką w Pieninach.

13 grudnia 1997 roku, podczas spotkania zorganizowanego przez redakcję „Poznaj swój kraj”, oficjalnie zatwierdzono listę i powołano Klub Zdobywców Korony Gór Polski. Od tego czasu redakcja organizuje wyprawy wzorcowe, publikuje materiały klubowe i wspiera członków rabatami noclegowymi w wybranych obiektach. Z biegiem lat powstała cała społeczność osób, które traktują KGP jako długofalowy projekt, a czasem wręcz styl życia.

Kontrowersje wokół listy

Lista szczytów Korony nie pokrywa się w pełni z regionalizacją fizycznogeograficzną Polski według Jerzego Kondrackiego. Przykładowo Lubomir w KGP uznano za najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego, podczas gdy według nowszych opracowań ten wierzchołek przynależy do Beskidu Wyspowego, a w Beskidzie Makowskim wyższa jest Mędralowa. Dyskusję wzmocniła późniejsza regionalizacja przygotowana przez Jerzego Solona i współautorów, w której Beskid Makowski faktycznie obejmuje pasmo Łysiny-Lubomira.

Podobnych sporów jest więcej. Góry Bialskie w Koronie występują jako osobne pasmo, chociaż geograficznie są częścią Gór Złotych. W Łańcuchu Tatrzańskim uwzględniono Rysy z Tatr Wschodnich, pomijając najwyższy polski szczyt Tatr Zachodnich, czyli Starorobociański Wierch. W Bieszczadach figurują tylko Tarnica i Bieszczady, bez Gór Sanocko-Turczańskich. Z punktu widzenia turysty ma to jednak znaczenie głównie teoretyczne – w praktyce i tak liczy się wejście na konkretny, jasno wskazany wierzchołek.

Wysokości części szczytów KGP zostały zweryfikowane przez nowe pomiary, ale lista oficjalnie nie zmieniła się – podobnie jak zasady jej zdobywania.

Spore emocje budzi również kwestia aktualnych wysokości. Chełmiec długo uznawano za najwyższy punkt Gór Wałbrzyskich dzięki pomiarom z wieżą widokową, tymczasem wyższa okazała się Borowa. W Górach Bardzkich nowsze dane wskazują Szeroką Górę jako wyższą od Kłodzkiej Góry, w Górach Bystrzyckich punkt 985 m przewyższa Jagodną, a w Górach Kaczawskich Okole jest wyższe niż Skopiec. W Górach Świętokrzyskich najnowsze pomiary pokazują, że wschodni wierzchołek Łysicy – Agata – minimalnie przewyższa „główną” Łysicę. Mimo tego w dokumentach klubowych nadal funkcjonują pierwotne nazwy szczytów.

Jaka jest lista szczytów Korony Gór Polski?

Lista KGP obejmuje 28 szczytów o bardzo różnej wysokości i charakterze. Na jednym końcu skali stoją wysokogórskie Rysy w Tatrach, na drugim stosunkowo niska Łysica w Górach Świętokrzyskich. Po drodze znajdziesz beskidzkie klasyki, sudeckie graniczne wierzchołki, samotną Ślężę i kamienny labirynt Szczelińca Wielkiego.

Warto wiedzieć, że część wypraw wymaga całego dnia marszu, inne spokojnie zmieszczą się w 2–3 godzinach wycieczki. Kiedy szukasz w internecie fraz typu „Korona Gór Polski lista szczytów” czy „Korona Gór Polski trasy”, dobrze jest od razu patrzeć na przewyższenia i czas przejścia, a nie tylko na wysokość bezwzględną.

Tę tabelę możesz łatwo przepisać do arkusza i dopisywać daty wejść, warianty trasy czy warunki pogodowe. Dla wielu osób taka „checklista” staje się świetną motywacją do kolejnych wyjazdów w góry.

Najwyższe tatrzańskie i sudeckie szczyty

Największym wyzwaniem na liście są zwykle Rysy. Podejście od Morskiego Oka prowadzi przez strome odcinki z łańcuchami i wymaga oswojenia z ekspozycją. Klub akceptuje też wejście od strony słowackiej, które część osób uważa za odrobinę spokojniejsze technicznie, choć wciąż wymaga solidnej kondycji.

Śnieżka, Śnieżnik i Tarnica są niższe, ale to wciąż poważne górskie wycieczki, szczególnie w trudniejszych warunkach pogodowych. Wysokie przewyższenia, odsłonięte grzbiety i silny wiatr przypominają, że Korona Gór Polski to nie tylko „zaliczanie” punktów na liście, ale prawdziwa górska przygoda.

Górskie klasyki w Beskidach

Beskidy dostarczają wielu wierzchołków KGP: Babia Góra, Turbacz, Radziejowa, Skrzyczne, Mogielica, Lackowa czy Czupel to nazwy dobrze znane bywalcom szlaków. Babia Góra słynie z kapryśnej aury, a podejście Akademicką Percią zawiera odcinki z łańcuchami. Z kolei Turbacz i Mogielica świetnie nadają się na pierwsze, dłuższe wycieczki z dziećmi.

Lackowa w Beskidzie Niskim kojarzy się z bardzo stromym podejściem, mimo że nie imponuje wysokością. Radziejowa i Skrzyczne zachęcają rozległymi panoramami. Dzięki temu część osób buduje sobie „mini-korony” poszczególnych beskidzkich pasm jako wstęp do pełnej Korony Gór Polski.

Niższe szczyty idealne na start

Jeżeli dopiero zaczynasz przygodę z górami, dobrym wyborem na rozgrzewkę będzie Ślęża, Łysica, Chełmiec, Kłodzka Góra czy Skopiec. Trasy są krótsze, przewyższenia mniejsze, a mimo to na szlaku szybko poczujesz górski klimat. Na Ślęży znajdziesz liczne ścieżki dojściowe, natomiast na Łysicę prowadzi wyraźny, dobrze oznaczony szlak przez las.

Szczeliniec Wielki kusi skalnym labiryntem i widokami z krawędzi płaskowyżu. Wielka Sowa oferuje z kolei wieżę widokową i łagodniejsze podejścia. Takie szczyty świetnie sprawdzają się jako pierwsze pozycje na liście, gdy chcesz „przetestować” swój zapał do projektu KGP bez konieczności wielogodzinnych marszów.

Jak planować trasy na szczyty Korony Gór Polski?

Czy da się zdobywać Koronę Gór Polski, pracując na pełen etat i mając rodzinę? Tak, jeśli potraktujesz ją jako kilkuletni projekt i nauczysz się dobrze planować trasy. Najważniejsze jest dopasowanie trudności wycieczki do kondycji, doświadczenia i pory roku.

Przy planowaniu wyjścia poza samą wysokością szczytu popatrz na długość trasy, sumę podejść i rodzaj terenu. Z map turystycznych lub aplikacji wyczytasz, czy czeka cię długie podejście leśną drogą, czy bardziej stromy, skalisty fragment grani. W wyszukiwarkach frazy typu „Korona Gór Polski mapa” warto łączyć z nazwą pasma, bo nie ma jednej, oficjalnej mapy tylko dla KGP.

Trudniejsze wyprawy

Do najpoważniejszych wycieczek w ramach KGP należą Rysy, Babia Góra, Śnieżka, Śnieżnik czy zimowe wejście na Tarnicę. Rysy od strony polskiej wymagają odporności na ekspozycję i spokojnej głowy w terenie z łańcuchami. Babia Góra potrafi zaskoczyć nagłym załamaniem pogody nawet latem, a silny wiatr i mgła to tam codzienność, nie wyjątek.

Im wyższa góra, tym istotniejsze staje się wyposażenie i wcześniejsze przygotowanie kondycyjne. Przed wyjściem na bardziej wymagające szczyty warto mieć przy sobie kilka podstawowych rzeczy:

• dokładną mapę pasma lub sprawdzoną aplikację z mapą offline,
• ciepłą odzież zapasową i kurtkę przeciwdeszczową,
• czołówkę z zapasowymi bateriami,
• wystarczającą ilość wody i jedzenia na zapas,
• małą apteczkę i folię NRC.

W okresie zimowym część tras zmienia charakter na znacznie poważniejszy. Na przykład Rysy czy Babia Góra przy oblodzeniu i głębokim śniegu są terenami tylko dla osób z doświadczeniem zimowym, znajomością użycia raków i czekana oraz świadomością zagrożeń lawinowych.

Góry na weekend z dziećmi

Wiele szczytów Korony Gór Polski świetnie nadaje się na rodzinne wypady. Turbacz, Wielka Sowa, Ślęża, Szczeliniec Wielki, Biskupia Kopa czy Mogielica oferują niezbyt długie trasy, urozmaicone widoki, a często także schronisko albo wieżę widokową na górze. Dla dzieci ważne są krótsze odcinki między przerwami i dodatkowe atrakcje na szlaku.

Dobrym pomysłem jest organizowanie „weekendów koronnych” – na przykład jeden weekend w Górach Stołowych z wejściem na Szczeliniec Wielki i pobliskie Błędne Skały, inny w Gorcach z noclegiem przy Schronisku pod Turbaczem. Z czasem zauważysz, że na ścianie mapy zaczynają pojawiać się gęsto punkty zaznaczające zdobyte szczyty KGP.

Jak dołączyć do Klubu Zdobywców Korony Gór Polski?

Szczyty z listy możesz zdobywać zupełnie „prywatnie” albo oficjalnie, z tytułem i odznaką. Formalną stroną projektu zajmuje się Klub Zdobywców Korony Gór Polski, powołany przez redakcję „Poznaj swój kraj”. W jego bazie znalazły się już dziesiątki tysięcy nazwisk, a liczba osób z pełną Koroną stale rośnie.

Aby dołączyć do Klubu, wypełniasz formularz zgłoszeniowy i opłacasz jednorazowe składki. Dolna granica wieku to 7 lat, więc na projekt można wciągnąć także dzieci. Koszty nie są wysokie jak na wyzwanie rozłożone często na wiele lat i obejmują:

• wpisowe do Klubu,
• zakup książeczki „Korona Gór Polski”,
• opłatę za wysyłkę,
• opcjonalny zakup odznaki klubowej.

Istotna zasada brzmi: wejścia sprzed przystąpienia do Klubu nie są uznawane. Nawet jeśli byłeś już na Babiej Górze czy Śnieżce, oficjalne liczenie zaczyna się od zera. Dla wielu osób to świetny pretekst, by wrócić w dobrze znane miejsca i spojrzeć na nie świeżym okiem.

Po opłaceniu wpisowego otrzymujesz Książeczkę Korony Gór Polski, w której każdemu szczytowi poświęcono osobną stronę. Na wielu wierzchołkach zamontowano czerwone skrzynki z pieczątką i tuszem – czasem ukryte kilka kroków od głównej tabliczki, jak na Skalniku w Rudawach Janowickich. Zdarza się, że pieczątka jest tylko w pobliskim schronisku, a na niektórych szczytach skrzynki w ogóle nie ma.

Wtedy wejście potwierdzasz innymi sposobami. Klub dopuszcza różne formy dokumentacji, pod jednym warunkiem: szczyt musisz zdobyć siłą własnych mięśni, niezależnie od tego, czy wybierzesz marsz, rower czy narty. Najważniejsze formy potwierdzenia to:

• pieczątka ze skrzynki na szczycie lub ze schroniska,
• wydrukowane zdjęcie ze szczytu z widoczną osobą i nazwą wierzchołka,
• krótka notatka opisująca przebieg wejścia,
• podpis spotkanego na szlaku członka Loży Zdobywców wraz z pieczęcią klubową.

Po zebraniu kompletnej dokumentacji dla wszystkich 28 szczytów wypełniasz wniosek o nadanie tytułu Zdobywcy Korony Gór Polski i wysyłasz książeczkę do weryfikacji. Loża Zdobywców organizuje spotkania w różnych miejscach kraju, gdzie przeprowadza krótką „próbę” i wręcza dyplomy oraz odznaki.

Oficjalny tytuł Zdobywcy KGP to pamiątka na całe życie, ale dla wielu osób jeszcze ważniejsze są wspomnienia z dziesiątek dni spędzonych na szlakach.

Ciekawostki i rekordy Korony Gór Polski

Rekordowe przejścia

Choć większość osób zdobywa Koronę Gór Polski przez kilka lub kilkanaście lat, są też imponujące rekordy czasowe. Grzegorz Leszek z Jeleniej Góry skompletował wszystkie 28 szczytów w około 76 godzin, przemieszczając się między pasmami niemal bez przerwy. To wynik, który dla zwykłego turysty brzmi jak science fiction.

Istnieje także zimowa wersja rekordu. Roman Ficek pokonał całą listę w niespełna 83 godziny w warunkach zimowych, co wymagało ogromnej odporności fizycznej i psychicznej. Warto wspomnieć również Pawła Pabiana, który zmierzył się z Koroną bez zewnętrznego wsparcia logistycznego w czasie około 111 godzin. Na drugim biegunie są turyści tacy jak Jerzy Siłuch z Warszawy, który skompletował Koronę już ponad 20 razy.

Inne górskie wyzwania

Jeżeli spodoba ci się idea systematycznego zdobywania szczytów, możesz zainteresować się także innymi projektami. Popularny jest Diadem Polskich Gór – odznaka PTTK obejmująca więcej szczytów, nastawiona na poznanie większej liczby pasm i regionów. Dla części górskich zapaleńców Diadem jest naturalnym krokiem po ukończeniu Korony.

Niektórzy wybierają też wyzwania zagraniczne. Przykładem są szkockie munrosy – ponad 282 szczyty powyżej 3000 stóp, czyli około 914,4 metra. Trasy często startują niemal z poziomu morza, więc mimo „niewinnej” liczby metrów potrafią solidnie dać w kość. Pierwszy wpis w twojej książeczce może dotyczyć Babiej Góry albo skromnej Łysicy. Ważne, żeby był twój i otwierał drogę do kolejnych gór.